MARCO PERSOAL DA ORIENTACION LABORAL : Saber facer, Saber Estar, Saber Ser "Saber".

Neste módulo 2 levouse a cabo o análisis e desenvolvemento das competencias asociadas á ocupación de Orientador Laboral, inda que considero que moitas delas son Competencias Básicas que todo profesional debería posuir.

O marco persoal no que se desenvolve a Orientación Laboral vai emparellada directamente e inevitablemente do desenvolvemento práctico diario, a cada segundo, de todo tipo de Competencias: Teóricas e técnicas, Organizativas, Comunicativas, Sociais, Dixitais .... estas tres últimas analizadas de maneira máis salientable.

Nun servizo de Orientación a aplicación das diferentes competencias debe ser  flexible, individual e  adecuada  a cada un dos usuarios do servizo pero sempre procurando a súa autonomía " Hai que saber ata onde podemos chegar e  que podemos transmitirlle".

A continuación enumerarei as Competencias na Orientación Laboral, pero como da teoría á práctica hai un cacho, na próxima publicación intentarei facer unha análisis de identificación das diversas competencias nun suposto práctico das citas que diariamente realizo.

AS COMPETENCIAS DO ORIENTADOR
 ( Para min "Decálogo de todo Orientador")

1. Habilidades sociais e persoais para a comunicación: Saber iniciar e manter conversas, reconducir as conversas ou o diálogo segundo o propósito inicial, realizar escoitas activas, manter un nivel de vocabulario que favoreza a comunicación, a autenticidade e a naturalidade na intervención.

Este primiero apartado mereceu neste CEOL 2014, temas específicos destacando dentro do Desenvolvemento de competencias comunicativas a importancia na forma de comunicarse (Elexir ben o lugar no que se desenvolve a entrevista para evitar interferencias,A canle, O Código.... todo debe ser adecuado ó receptor para que lle chegue a mensaxe que queremos transmitir " O que vale é o que entende o receptor", os diferentes tipos de comunicación verbal (palabras e tono da nosa voz) e a comunicación non verbal xa que ata un 80 % da nosa comunicación é a través desta canle ( Xestos faciais, postura e distancia corporal,contacto visual, movementos de brazos e mans...).

Para unha comunicación eficaz debemos levar a cabo unha "escoita activa", saber escoitar,entender a comunicación, respetar as pausas, non interromper,....... , mostrar "empatía" poñerse no lugar do usuario, entender os seus sentimentos, medos ....., e ó mesmo tempo pódense lanzar mensaxes de reforzo ou críticas contructivas, comprobaremos a medida que avanza a entrevista si o intercambio de mensaxes, comentarios,opinións... mais conocido como "Retroalimentación ou Feedback" chega de maneira correcta ó receptor.

Un Orientador debe manexar as Habilidades e Competencias Sociais recollidas no párragrafo anterior xunto co dominio de traballo en equipo, Resolución de conflictos, Asertividade ( un factor moi importante vinculado a calquer logro, xa que facilita a chegada a calquer meta sexa persoal ou profesional que requera das relacións sociais ou interpersoais) e para min a destacar a intelixencia emocional xa que se non dominas esta técnica cando de topas con determinados usuarios todo se che pode vir abaixo, e como orientadora debemos facer o maior esforzo por lograr unha boa empatía, pois iso vai resultar moi importante para establecer unha comunicación co/a usuario/a que se basee na confianza e o respecto mutuo e que consiga

2. Coñecemento da lexislación, normativa específica e recursos sobre emprego, prestacións, fiscalidade, impostos, etc.... dominio da lexislación actualizada, saber acceder ás fontes documentación legal e saber transmitir a información adecuadamente.

Debemos saber derivar ó servizo que corresponda(Ex.: Prestacións-podemos dar unha pautas básicas,pero de ahí a interpretar si lle van recoñecer ou non unha prestación por desemprego, para eso está o persoal do SEPE).

3. Dominio de metodoloxía didáctica para presentar técnicas para o acceso ao emprego e ao autoemprego( Planificar adecuadamente as sesións nas que se ensinan técnicas para buscar emprego e autoemprego, informar previamente sobre o que se vai realizar encada sesión, usar medios audiovisuais, realizar actividades prácticas referidas ás técnicas para a procura de emprego ou autoemprego, empregar unha metodoloxía activa e participativa e procurar que a aprendizaxe resulte realmente significativa.

4. Traballo cooperativo e procura de ligazóns. Coordinar e traballar en grupo, por exemplo con traballadores sociais e outro tipo de profesionais,derivar ou aceptar a actividade complementaria entre profesionais, tomar decisións de forma conxunta co equipo de traballo, participar en sesións de traballo nas que se debaten casos de orientación laboral e participar no deseño das actuacións ou protocolos de actuación.

5. Dominio de técnicas de Psicoloxía Clínica e Terapia Psicolóxica.  Coñecer a relevancia das variables psicolóxicas que condicionan a busca de emprego, dispor de coñecementos, habilidades e destrezas suficientes para diagnosticar nas persoas usuarias necesidades de atención psicolóxica e dispor de coñecementos, habilidades e destrezas do ámbito da Psicoloxía que permitan a intervención coa persoa usuaria.

6. Análise da situación e de axuda na toma de decisións. As competencias propias desta dimensión permiten: ter unha imaxe axustada da realidade da persoa usuaria, solicitando a información necesaria acerca do seu contexto sociolaboral próximo, axudar ao usuario a analizar os "pros" e os "contras" das diferentes alternativas e colaborar no proceso de toma de decisión para alcanzar os seus obxectivosprofesionais, sen perturbar a opción final do usuario.

7. Análise de perfís profesionais e prospección de emprego: Coñecer a oferta de emprego existente no contexto próximo ó usuario, saber facer prospeccións de emprego en localidades ou sectores de actividade onde poida ocupar postos de traballo e elaborar e manter actualizada unha base de datos "profesiográfica".

8. Actualización permanente: investigación - acción. Procurar estar ao día en canto a contidos e técnicas que poidan mellorar o propio traballo, facer avaliación e seguimento de casos resoltos, reflexionar sobre a práctica orientadora para mellorala, ler documentos institucionais e/ou revistas especializadas e participar en cursos, seminarios, simposios e/ou congresos.

9.Deseño de Programas de Inserción Laboral. Competencias que  nos permiten o desenvolvemento de funcións tan relevantes como: coñecer os elementos básicos dun programa de inserción laboral, deseñar programas ou adaptar os existentes ás características específicas das persoasusuarias, implementar programas adecuándoos ás características destas e saber avaliar programas deste tipo.

10. Manexo das tecnoloxías da información e da comunicación. Nesta décima e última dimensión faise referencia ás diversas competencias necesarias para: desenvolverse no uso dos medios telemáticos, usar as tecnoloxías da información e a comunicación para compartir o traballo con outros profesionais e prepararse para a "teleorientación" que nos chega.

Este derradeiro punto do decálogo , execútase de maneira  transversal ó longo de todo o CEOL 2014:

COMPETENCIAS DIXITAIS PARA A ORIENTACIÓN
A Web 2.0 para a orientación Laboral e 

Para min , a mellor forma de amosarvos a aplicación práctica das Competencias Dixitais é A miña PLE , que foi publicada anteriormente neste blog , e que a estas alturas de curso xa evolucionou de maneira rápida.
Destacar  a creación da nosa marca, o coidado da nosa identidade dixital, Reputación On line,  o descubrimento de  que traballar en rede lle chaman " networking"o uso de espazos sociais e súa  dinamización , descoñecidos para min, como Linkedin, Pinterest, Google+, e sobre todo o uso de marcadores sociais, o proceso da curación de contidos con ferramentas como o Scoop.it, Feedly.... da que podedes ver mais  na miña anterior reflexión individual  picando aquí

Os Orientadores Debemos:

1.-Desenvolver a nosa propia competencia dixital: coñecer e dominar as ferramentas web 2.0 que facilitan enormemente a tarefa diaria.

2. Elaborar o noso propio Blogue profesional: a elaboración do propio blogue profesional e o fomento dos blogues de persoas usuarias ou da acción formativa en si.

3.Explorar a contorna laboral: de forma continuada, facendo unha procura constante e actualizada da información sobre mercado laboral, situación económica, ferramentas.

4.Colaborar e Compartir: as redes sociais e profesionais permiten, como vimos, o traballo colaborativo e en rede. Tan útil para nutrir os coñecementos de todos/as os/as profesionais.

5.Crear e Construír: relacións interpersoais e profesionais que nos facilitarán ese traballo colaborativo ampliando tamén a capacidade relacional e de traballo en equipo.

6.-Descubrir oportunidades: o acceso constante e inmediato á información facilita o manexo da información en tempo real, obtendo maiores posibilidades de recibir a información no momento xusto no que está a pasar ou onde se está xerando esa oportunidade real (de traballo, de negocio ou formación, entre outras).

7.Aprender constantemente: O/a orientador/a conectada ás ferramentas web 2.0, ligando co punto anterior, descobre con máis facilidade as oportunidades formativas Fomenta tamén a competencia de aprendizaxe constante, autoaprendizaxe e xestión da información. 

8.-Difundir información: A web 2.0 permite difundir de forma rápida, cómoda e precisa toda a información útil para as persoas que necesiten dos devanditos recursos, ou para os/as propios compañeiros/as do sector. 

En resume os orientadores debemos atender de maneira individualizada e flexible, e procurar a autonomía e desenvolvemento dos nosos usuarios

Si chegaches ata aquí é porque estás lendo este blog, se che interesa un análisis sincero e tomar boa nota dos aspectos relacionados co teu perfil profesional, atrévete a facer un Autoanálisis (CONOCIMIENTOS, DESTREZAS, ACTITUDES e COMPETENCIAS) picando aquí , que permitirá que os orientadores poidamos acompañar ós usuarios no seu proceso de crecemento como persoas, algo que xa facíamos pero que agora se conoce mais por "Coaching", pero sobre todo quero destacar que esta profesión ten moito de vocacional, poderemos aprender moitas cousas pero son das que penso que se leva na sangue.

Avelina Dios Romay

Marco personal

ORIENTACIÓN LABORAL: MARCO PERSONAL

REFLEXIÓN INDIVIDUAL

A miña reflexión sobre este módulo fai fincapé sobre todo nas , habilidades e competencias de un orientador máis que nas propias funcións que entendo son máis doadas de discernir. Para isto, dado que eu non procedo do mundo da orientación e ademáis me encontro en situación de desemprego, quixen contrastar un pouco a teoría que estamos a ver en este curso coa realidade  que os  parados nos atopamos. Tamén foi unha boa proba para encontrarme a min mesma como posible futura orientadora. 

Como é obvio cando acudimos a un orientador é porque estamos “desorientados” e necesitamos: motivación,  que nos guíen hacia  outro mundo distinto o que nos encontramos, que nos axuden a asumir a realidade e que nos fagan ver  algunha maneira de salir dela.

Procedín pois a solicitar cita con varias orientadoras (en este caso  todas eran mulleres). Topeime con distintos enfoques, todos respetables por suposto, algunhos utilizan técnicas meramente informativas que obviamente  para unha persona con unhos obxectivos fixados e unha autoestima en valor son  suficientes, en outros casos  topeime co que eu realmente entendo por orientador/a , aquela persona que se implica, que coñece e analiza a  realidade de cada individuo e que  abre un abanico de direccions polas que poder  camiñar……. para poder chegar. 

Ese  orientador/a  comparoo con  aquel mestre que non so da contidos senón que indaga en cada persona para aplicar técnicas de aprendizaxe que fan que ese individuo queira avanzar: a motivación, a empatía, a comunicación.

Por outra parte entendo tamén que as circunstacias de tempo e incluso de espacio poidan limitar esta e calquer outra función.

Ante todo debemos pensar que “todos somos capaces”, solo falta que alguén, quén menos te esperes chisque un dedo e che faga ver outro camiño, para iso non é suficiente coñecer a teoría, os recursos, etc fai falta non só querer transmitir (que entendo que todo mundo quere) se non saber transmitir,e esta e para min unhas das tarefas que se torna máis difícil, non se trata de “saber mais” se non de “saber transmitir  mellor”

Pola outra banda estan a novas tecnoloxías como ferramentas valiosas para os tempos que vivimos, que entendo que hai que aproveitar e coñecer para así poder aplicalas nos maiores casos posibles. Dende o meu analfabetismo tecnolóxico ese é unha árdua labor, pero considero que se supera  con dedicaciónn e esforzo, lexos da a difícil tarea de ser un bon  comunicador, incluso a hora de simplemente transmitir información canto mais si falamos realmente de orientación.

O que me plantexa máis  dudas son os perfiles dixitales, precisamente por aquela área oculta da fiestra de Johari. Baixo a miña opinión o soporte dixital ou o escrito é un dos mellores caldos de cultivo  para que o individuo de a coñecer de si mesmo o que realmente considere interesante e oculte aquelo que non quere deixar ver. Supoño que os videocurriculums mermarán este risco pero aínda así considero que é algo a ter en conta. En este  senso penso que pode pasar o mesmo coa identidade dixital, mostrándonos de unha maneira que non se corresponda en absoluto coa nosa personalidade. 

Estou segura que se poderan ver moitos rasgos da nosa personalidad e actitudes  pero dudo que se deixen ver outros non menos importantes do noso carácter.

O día a día virtual non semella ser o mesmo que o día a día real.

MARCO PERSOAL DA ORIENTACIÓN LABORAL – REFLEXIÓN INDIVIDUAL MÓDULO 2.

 

As novas competencias dixitais.

Chegados a estas alturas do curso, metémonos de cheo no ámbito da orientación laboral, con todas as súas vertentes e as súas complexidades: comunicación, ferramentas dixitais, competencias sociais,... e todo o especificamente relacionado co traballo de orientación laboral. Un mundo!

Quizais empezamos algo desconcertados: de repente, un aluvión de novas ferramentas tecnolóxicas e o primeiro que se nos pasa pola cabeza é: “pero, vou utilizar eu todo iso para facer orientación laboral?”. Pois, como coa maioría das cousas: non todo e non sempre. Pero o feito de coñecelas danos a oportunidade de ir configurando a nosa  “caixa de ferramentas (dixitais)”, que utilizaremos segundo o que nos vaia facendo falla, as que nos resulten máis cómodas, ou máis operativas, ou máis rentables …

Novos termos: About.me, Feedly, Scoop.it, Curación de contidos, Google +,… e outros que xa nos soaban ou incluso xa usabamos, aínda que non para o noso traballo: Facebook, Linkedin, Twitter, Blogger...Novos enfoques para algúns deles, separar o uso particular do profesional, facer unha utilización coidadosa … a “pegada dixital”.

 

Podemos logo, introducir un novo concepto, segundo se inclúe no propio temario:  

“PLE (Personal Learning Environment, Entorno Persoal de Aprendizaxe polas súas siglas en inglés) pode considerarse como un ecosistema onde conflúen as ferramentas e servizos da Web 2.0 coa súa utilización no aprendizaxe persoal”. Dedúcese pois que o PLE non é soamente un conxunto de ferramentas, se non tamén unha serie de mecanismos e estratexias: de lectura, de reflexión, de relación …

Polo tanto, “todos temos un PLE”: todos recibimos e producimos información no noso ámbito laboral ou de interese. Pero deixámolo aí: é tema doutra entrada neste blog.

Ben, sobrevivimos e adaptámonos. Incluso, xa lle collemos o gusto a algunhas desas ferramentas:

“ Deus!!… e eu sen saber que existía isto!”

Pero, olliño, o bo ou menos bo das ferramentas de comunicación dixitais, depende en grande medida do seu uso. Correcto ou incorrecto. Axeitado ou non axeitado. E aí é onde aparecen os conceptos de “identidade dixital” e de “reputación dixital”.

A “identidade dixital” é a nosa presenza na rede. Polo tanto, estará baixo o noso control só en parte: non a construímos só nos mesmos, se non tamén as interaccións dos demais con nos. E iso, cómo nos afecta?

A identidade dixital, pode ser un instrumento valioso para a nosa actividade profesional,  para promocionarnos, para facer chegar o noso perfil profesional, o noso traballo, a moita máis xente, facer contactos, relacións…”networking” (outro novo concepto). Pero esixe metodoloxía, disciplina, ser moi coidadosos, selectivos, ter presentes determinados hábitos de “boas prácticas”.

En fin, xa temos novos mecanismos, ferramentas; e agora, non perdamos de vista as competencias “ de sempre”.

As competencias comunicativas e a orientación laboral.

 

Neste punto, despois da “avalancha” de novos termos, chegou Fernando Aguilar. E veu a removernos cos seus contos, historias con mensaxe. Non afondarei nas súas ponencias xa que foron obxecto da entrada grupal anterior do noso blog.

A min particularmente, gustoume, en liñas xerais. Un bo comunicador falando de comunicación, a través da secuencia: Concepto -> conto -> reflexión.

A comunicación e as habilidades sociais constitúen un soporte fundamental do traballo de orientación laboral, dende todos os seus ámbitos: escoita activa, asertividade, empatía, retroalimentación, comunicación verbal e non verbal…

Son capacidades que debe traballar constantamente o orientador laboral. No seu traballo a comunicación ocupa a maior parte do tempo, interactúa con persoas de moi distintos perfís, con situacións persoais moi diferentes, laborais, económicas, familiares, etc.

A orientación laboral é un proceso. Hai etapas e situacións diferentes que producen situacións comunicativas diferentes. Polo tanto, esixe planificación. Hai que preparar a entrevista de orientación en función da persoa e do momento no que se atopa o proceso. Debemos axustar as diferentes variables do proceso de comunicación: o ton que imos utilizar, qué obxectivo perseguimos nesa situación de comunicación, qué argumentos imos utilizar…

Hai 4 fases que de forma xeral danse nunha entrevista ou nun proceso de comunicación: Planificar, Facer, Controlar e Corrixir.

Dende o meu punto de vista, son fundamentais, pola propia esencia do traballo do orientador laboral, a escoita activa e a empatía, como dúas das competencias comunicativas máis importantes a desenvolver.

A escoita activa, para que o noso interlocutor se saiba escoitado, animarlle a falar, reforzar, mirarlle mentres falamos... procurar sempre que se sinta cómodo.

E a empatía: debe sentir que o entendemos, saber poñernos na súa situación.

Comunicamos constantemente: falando, cos xestos, coa mirada, coa actitude. E tamén somos receptores: debemos estar sempre atentos ás sinais dos demais e da contorna.

Sempre pendentes, sempre coidadosos: unha mala comunicación ou unha mala interpretación pode dar lugar a unha situación non desexable.

 

A comunicación dixital

E todo se relaciona. A comunicación tamén é fundamental no ámbito dixital, en Internet, nas redes sociais. Moitas veces coas súas propias normas, en función da ferramenta, da canle utilizada, etc.

Temos que adaptar á nosa forma de comunicar en función do medio, do público obxectivo, por exemplo: os 140 caracteres en Twitter, as etiquetas, o uso estritamente profesional (Linkedin), o uso “mixto” (Blogs), o grupo de referencia (grupos temáticos).

En certo sentido, a evolución/revolución das redes sociais e de Internet, está a facer que as formas de comunicar se adapten a eses novos usos.

Polo tanto, debemos adaptarnos constantemente: ó interlocutor, á canle utilizada, ó tipo de mensaxe a transmitir, á tecnoloxía a empregar, á situación comunicativa. Así definiría o sentir desta entrada: ADAPTACIÓN E FLEXIBILIDADE.

Pablo Bello. 

 

Desenvolvemento de competencias comunicativas. Reflexión grupal.

REFLEXIÓN GRUPAL SOBRE A PONENCIA “DESENVOLVEMENTO DE COMPETENCIAS COMUNICATIVAS”, DA SESIÓN DO 10/10/14 POR FERNANDO AGUILAR-GALINDO

Partimos de que a comunicación é unha habilidade e comenzamos con Fernando Aguilar dicíndonos algo que aínda que xa sabemos non sempre o temos en conta: As verbas non as leva o vento,Claro que non!

A importancia da educación a hora de pedir, agradecer, desculparse etc, aínda que nos parece incrible non o fai todo o mundo nin ensinamos ós nosos nenos a facelo. Que gran erro!!!! Como de importante é a educación e como se degradou ano tras ano.

Fernando Aguilar: “despertando conciencias”.

“Hai que implicarse non so comprometerse”

Reflexionar sobre a proactividade e a reactividade, aquel “non podo” fronte o “eu si podo”: qué dúas maneiras tan distintas de ve-la vida e como nos pode axudar unha e destruir á outra, porque si algo queda claro é que hai situacións que nos toca vivir e partindo de aí seguimos loitando, reinventándonos...

Proactividade: “sempre se pode facer algo”; reactividade: “Os demais son os que poden facer algo”.

Outro tema tratado do mais interesante foi o da linguaxe non verbal: aquela que expresamos con xestos e que, ás veces, incluso nin somos conscientes de que o estamos facendo; aquela que di tanto de nos, incluso da nosa forma de entende-la vida, aquela que di quen realmente somos e como podemos actuar ante certas circunstancias, aquela que nos condiciona tamén, que nos limita en certo modo, que nos define e que tan difícil é de traballar.

Si buscamos nas redes sociais podemos topar unha morea de videos que nos din que temos que facer e que debemos evitar en canto a xestos corporais e a comunicación en sí, grandes comunicadoras como Elsa Punset ou Teresda Baró experta en Comunicación Persoal co seu libro "La Gran Guía del Lenguaje no Verbal"publicado recentemente e moi recomendable.

Como debemos comunicarnos (comunicación interpersoal) e sobre todo como debemos asegurarnos de que a nosa mensaxe chegou a seu destino: a retroalimentación, o feedback. Non cabe dúbida de que moitas das mensaxes non chegan ó seu obxectivo ou non chegan como foron enviadas, non hai por tanto unha comunicación se non unha mensaxe enviada que queda, nos mellores dos casos, perdida; porque moitas veces o problema da comunicación no son só os condicionantes externos, ou de idade, sexo etc. É simplemente que a persoa coa que falamos non nos está escoitando.

Crear un ambiente cálido, usar unha linguaxe axeitada que estea ó nivel do receptor apartándonos na medida do posible dos tecnicismos, potenciará sen dúbida a comunicación.

A escoita compresiva, a asertividade, en definitiva, falar con franqueza, humildade, é moito do que podemos facer para que a mensaxe se comprenda sen facer dano.

Saber preguntar para chegar ó fondo realmente do que necesitamos saber, para que o receptor se abra en non nos conteste de maneira pechada.

…..E como receptor, sobre todo, saber escoitar: que razón aquelo de “sabe mais o que mais escoita”

Outra das habilidades comunicativas, parte importante da intelixencia emocional, é a introspección, o autocoñecemento, saber quen somos, que queremos, que temos, que desexamos, que valoramos; en definitiva, saber onde estamos e hacia onde queremos ir: “non se pode chegar si non se sabe hacia onde se vai”. Iso implica coñecer a realidade (ser realista) e tratar de cambiala (ser optimista).

Si algo nos deixa claro Fernando Aguilar, é o paso do tempo: hai que priorizar o realmente importante, porque todo o demais sempre vai ter cabida. Vimos aquí a ser felices, non poderíamos estar mais de acordo con el.

Coñecer polo tanto as nosas fortalezas e traballar as nosas debilidades, ser conscientes de que a imaxe que temos de nos e a que teñen os demais non vai coincidir, quizais porque non nos coñecemos ben, porque é difícil admitir os nos defectos i é mais fácil resaltar as nosas virtudes e quizais tamén porque os demais tampouco nos coñecen ben.

Coñecer os nosos medos e enfrontalos, non deixar de facer nunca nada por medo. Que difícil!!!

Estudar esa área descoñecida onde nos di Fernando que se encontran moitos dos nosos potenciais...

Fernando, como se entra en esa área descoñecida?????

Pero, ¿Onde comeza todo? ¿como se van definindo nas persoas as súas competencias comunicativas, esas fortalezas e debilidades, esas habilidades?

Comezamos a nosa historia “comunicativa” dende nenos, na contorna familiar, cos amigos...e por suposto na escola. Como se comentou, temos unhas habilidades comunicativas e sociais innatas e outras que se poden aprender. E aí empezan os problemas: aprendemos en moitos ámbitos, pero a escola, o ámbito educativo é un eido fundamental.

E, ó igual que noutras disciplinas históricamente marxinadas ou directamente ignoradas, o sistema educativo non traballa, ou polo menos non como debera, o ámbito das competencias comunicativas e as habilidades sociais. E iso debera ser fundamental dende ben pequeniños ¿ou non?: inculcar valores, comportamentos, socialización...educar “Persoas”.

Nun mundo acelerado, no cal o que importa é o seguinte obxectivo, alcanzalo o antes posible, e despois a polo seguinte….e así sucesivamente, o habitual e que perdamos a perspectiva do realmente fundamental: que queremos? que valoramos? ou non debera ser que o fundamental sexa ser “felices”? ¿non deberíamos parar a disfrutar dos momentos que nos gustan; buscar eses pequenos ocos que poden existir cada día?....

Pois si hai unha competencia importante para non perder de vista ese obxectivo, esa é o “optimismo”. Un plantexamento optimista ante a vida, fai que sexamos máis capaces, que poidamos facer cousas sen deixar que as circunstancias nos condicionen.

“Debemos inocular optimismo á realidade” (Fernando Aguilar): abrir posibilidades. Si non creemos que algo vaia saír ben, dende logo no sairá ben.

Como contou Fernando Aguilar: si non es optimista, esquécete de chegar a ser astronauta: como vai a NASA a mandar a Marte a alguén que pensa que non van chegar nunca?

Hai competencias sociais que podemos e debemos traballar e potenciar: comunicación, escoita, empatía, adaptabilidade, flexibilidade. Estas dúas últimas cobran especial importancia nun mundo cambiante, a alta velocidade. Debemos estar predispostos ó cambio, a saír da nosa “Zona de confort” (novo concepto), a adaptarnos ó novo...cóstanos deixala, dar o paso...pero cando saímos, e nos “readaptamos”, sentimos esa satisfacción do logro acadado…non paga a pena arriscarse?

Outra competencia social que podemos traballar é a asertividade. E, en particular, a asertividade fronte a agresividade: a asertividade “constrúe” e a agresividade “destrúe”.

Tamén podemos falar da vocación, é dicir, ter un propósito, saber a onde queremos dirixirnos. Moi importante, nestes últimos tempos tan complexos, de crise, de incerteza, e en moitos casos, pesimismo...ter algo polo que loitar, algo que realmente faga que nos poñamos en marcha.

Volvendo ós enfoques positivos, unha técnica proveitosa na comunicación é a “reformulación positiva”, darlle unha volta á forma de presentar os problemas; ou serán oportunidades…? Moitas cuestións (propias ou dos nosos interlocutores) pódense reformular, presentalas dende outro prisma, buscarlles “a parte boa”...a fin de contas, trátase dunha actitude, dunha predisposición vital.

Xa, xa...non sempre é posible. Non somos máquinas. Non sempre estamos nas condicións adecuadas, nin temos a forza necesaria ante os problemas, pero….e si o intentamos?

E, en certa medida relacionado coa reformulación positiva, na comunicación teñen un papel primordial as preguntas, saber preguntar, ós máis, á nos mesmos. Saber autopreguntarnos pode axudarnos a entender situacións, a resolver cuestións, dúbidas.

As preguntas abertas, na comunicación, poden darnos moita máis información que as preguntas pechadas.

Outro concepto xa comentado anteriormente: o feedback, a retroalimentación: intercambio de mensaxes, de información. Sírvenos tamén para confirmar que realmente existe comunicación, é dicir, que a información discorre en dous sentidos: emitimos e recibimos.

O feedback é un elemento importante para verificar que a comunicación é eficaz, que é recibida e comprendida.

Na nosa tarefa de orientadores, este é un elemento fundamental estreitamente vinculado á escoita activa (outro elemento máis da comunicación): debemos saber comunicar, informar, saber escoitar, saber preguntar e saber responder.

¡Todo iso! ¡E “só” falando de comunicación…!

Esta pequena pero intensa e comprimida reflexión sobre os distintos conceptos que abarca a comunicación, pretende que nos fagamos unha idea do que pode influír nas nosas vidas, e o importante que é desenvolver as nosas competencias comunicativas, tanto na nosa vida persoal coma na nosa labor profesional.

Debemos traballar as competencias sociais, a comunicación, dende nenos; debemos ser conscientes de que podemos (e debemos) facelo. Non somos como nacemos, ímonos “facendo”. É importante. Para nós e para os demais.

Storify da sesión

Webgrafía 

Asertividad ¿Sabes lo que es? (video)
"La cadena de la empatía" (video)
Elsa Punset, "Consejos para usar el lenguaje no verbal"
Teresa Baró Experta en Comunicación Persoal http://www.teresabaro.com/

GRUPO INNOVA.